Kıdem tazminatına uygulanan en yüksek mevduat faizi 

Kıdem tazminatının geç ödenmesi durumunda uygulanan “mevduata uygulanan en yüksek faiz”, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde düzenlenen ve işçiyi enflasyon karşısında korumayı amaçlayan özel bir faiz türüdür.

Bu faiz oranı sabit bir rakam değildir; piyasa koşullarına ve bankaların uygulamalarına göre değişkenlik gösterir.

1. En Yüksek Mevduat Faizi Nedir?

İş kanununa göre, kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde, ödenmeyen süre için bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. Buradaki temel kriterler şunlardır:

• Tür: Vadeli mevduat hesabına uygulanan faizdir.
• Vade: Yargıtay uygulamalarına göre, 1 yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek oran baz alınır.
• Kapsam: Sadece kıdem tazminatı için geçerlidir. İhbar tazminatı, yıllık izin ücreti veya fazla mesai gibi diğer alacaklarda (sözleşmede aksine hüküm yoksa) genellikle “yasal faiz” uygulanır.

2. Faiz Oranı Nasıl Belirlenir?

Faiz oranı merkez bankası tarafından ilan edilmez. Belirleme süreci genellikle bir dava veya icra takibi aşamasında şu şekilde işler:

• Banka Verileri: Mahkeme veya icra dairesi, Türkiye’de faaliyet gösteren kamu ve özel bankalara (genellikle büyük ölçekli 5-6 bankaya) müzekkere yazarak, söz konusu dönemde “bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz oranını” sorar.
• Fiili Uygulama: Bankanın sadece ilan ettiği “tabela faizi” değil, fiilen uyguladığı (özel müşterilere verilenler dahil) en yüksek oran dikkate alınır.
• Karşılaştırma: Bankalardan gelen cevaplar arasında hangisi en yüksekse, hesaplama o oran üzerinden yapılır.

3. Faizin Başlangıç Tarihi

Kıdem tazminatı faizinde en kritik nokta başlangıç tarihidir. Diğer işçilik alacaklarından farklı olarak kıdem tazminatında faiz, iş akdinin feshedildiği tarihten (işten ayrılış günü) itibaren işlemeye başlar. İşverene ihtarname çekilmesine gerek yoktur; temerrüt fesih tarihinde kendiliğinden oluşur.

4. Dikkat Edilmesi Gereken Teknik Detaylar

• Bileşik Faiz Yasağı: Kıdem tazminatı faizi hesaplanırken “faize faiz” (bileşik faiz) yürütülemez. Hesaplama ana para üzerinden basit faiz usulüyle yapılır.
• Kısmi Ödeme: Eğer işveren tazminatın bir kısmını ödemişse, faiz sadece kalan bakiye üzerinden işlemeye devam eder.
• Yasal Faiz ile Farkı: Şu anki ekonomik konjonktürde en yüksek mevduat faizi, yıllık %9 olan “yasal faiz”den oldukça yüksektir. Bu nedenle hesaplamanın doğru faiz türü üzerinden yapılması işçi lehine büyük fark yaratır.

Özet Tablo